Przepuklina brzuszna i pępkowa to schorzenia polegające na przemieszczeniu się zawartości jamy brzusznej przez osłabione miejsce w ścianie brzucha. Przepuklina pępkowa występuje w okolicy pępka – naturalnie słabszym miejscu, gdzie w okresie płodowym przebiegała pępowina. Przepukliny brzuszne mogą rozwijać się również w innych lokalizacjach: w linii białej (kresie białej), w miejscu po przebytych operacjach (przepuklina pooperacyjna) lub w innych osłabionych punktach ściany brzucha. Nieleczona przepuklina nie ustępuje samoistnie i z czasem się powiększa.

Rodzaje przepuklin brzusznych – pępkowa, kresy białej

Przepuklina pępkowa jest jedną z najczęstszych przepuklin brzusznych. Powstaje w miejscu, gdzie pępowina łączyła się z powłokami brzusznymi płodu. Po urodzeniu miejsce to powinno ulec całkowitemu zamknięciu, jednak u niektórych osób pozostaje osłabione i podatne na powstanie przepukliny. U niemowląt przepukliny pępkowe często zamykają się samoistnie do 4. roku życia. U dorosłych wymagają leczenia operacyjnego. Przepuklina kresy białej (linii białej) powstaje w pasie tkanki łącznej przebiegającym pośrodku brzucha, od wyrostka mieczykowatego mostka do spojenia łonowego. Kresa biała łączy mięśnie proste brzucha z obu stron. Przy jej osłabieniu może dojść do powstania pojedynczej przepukliny lub kilku mniejszych uwypukleń. Przepukliny kresy białej są częstsze u mężczyzn i osób wykonujących ciężką pracę fizyczną. Przepuklina pooperacyjna powstaje w miejscu blizny po przebytym zabiegu chirurgicznym w obrębie jamy brzusznej. Jest to powikłanie występujące u około 10-15% Pacjentów po operacjach otwartych w jamie brzusznej. Czynnikami ryzyka są: zakażenie rany pooperacyjnej, otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu oraz nieograniczanie wysiłku fizycznego we wczesnym okresie pooperacyjnym.

Przyczyny powstawania przepuklin brzusznych

Mechanizm powstawania przepuklin brzusznych opiera się na osłabieniu struktur ściany brzucha i zwiększeniu ciśnienia wewnątrzbrzusznego. Do osłabienia może dochodzić z powodu wrodzonych zaburzeń w budowie tkanki łącznej, procesów starzenia się lub uszkodzenia tkanek (np. przez operację). Otyłość stanowi jeden z głównych czynników ryzyka przepuklin brzusznych. Nadmierna masa ciała zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej i rozciąga tkanki ściany brzucha. Szczególnie niekorzystna jest otyłość brzuszna. Ciąża, zwłaszcza wielokrotne ciąże, również przyczynia się do osłabienia powłok brzusznych – rozciągnięcie mięśni i tkanki łącznej podczas ciąży może prowadzić do powstania przepukliny pępkowej. Czynniki genetyczne również odgrywają rolę – u osób z zaburzeniami syntezy kolagenu przepukliny występują częściej.

Objawy przepukliny brzusznej – kiedy wymaga pilnej operacji

Najczęstszym objawem przepukliny brzusznej jest widoczne lub wyczuwalne uwypuklenie w ścianie brzucha. W przypadku przepukliny pępkowej jest to guzek w okolicy pępka, który może mieć rozmiar od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów. Uwypuklenie często powiększa się przy kaszlu, kichaniu, parciu na stolec lub podnoszeniu ciężarów, a zmniejsza się w pozycji leżącej. Towarzyszącymi objawami mogą być: ból lub dyskomfort w okolicy przepukliny, szczególnie przy wysiłku fizycznym, uczucie ciężkości w brzuchu, a przy dużych przepuklinach – problemy z wypróżnieniem. U niektórych Pacjentów, zwłaszcza z nadwagą, przepuklina może przebiegać początkowo bezobjawowo i być wykryta przypadkowo podczas badania lekarskiego lub USG. Objawy wymagające pilnej interwencji chirurgicznej to: nagły, silny ból w okolicy przepukliny, twarde i bolesne uwypuklenie, którego nie można odprowadzić do jamy brzusznej, nudności i wymioty, wzdęcie brzucha oraz zatrzymanie gazów i stolca. Mogą one świadczyć o uwięźnięciu przepukliny – stanie zagrożenia życia, w którym zakleszczone jelito ulega niedokrwieniu i martwicy. Uwięźnięcie wymaga natychmiastowej operacji.

Kiedy przepuklina wymaga pilnej operacji

Każda przepuklina brzuszna u dorosłych powinna być leczona operacyjnie. Przepuklina nigdy nie ustępuje samoistnie i z czasem stopniowo się powiększa. Im większa przepuklina, tym trudniejsza operacja i dłuższa rekonwalescencja. Dlatego zaleca się leczenie operacyjne w trybie planowym, zanim dojdzie do znacznego powiększenia przepukliny lub powikłań. Wskazania do pilnej operacji obejmują: uwięźnięcie przepukliny (niemożność odprowadzenia zawartości do jamy brzusznej z towarzyszącymi objawami niedrożności), zadzierzgnięcie (zaciśnięcie naczyń krwionośnych prowadzące do niedokrwienia jelita) oraz perforację (przedziurawienie martwiczo zmienionego jelita). Są to stany zagrożenia życia wymagające natychmiastowej interwencji. Operacja planowa, wykonana po odpowiednim przygotowaniu Pacjenta, wiąże się z niskim ryzykiem powikłań i dobrymi wynikami odległymi. Im wcześniej przepuklina zostanie zoperowana, tym mniejszy zakres zabiegu i szybsza rekonwalescencja. Odkładanie operacji „na później" często kończy się koniecznością pilnej interwencji w mniej korzystnych warunkach.

Laparoskopowa operacja przepukliny brzusznej

Operacja laparoskopowa jest preferowaną metodą leczenia przepuklin brzusznych, pachwinowych i kresy białej. Zabieg wykonywany jest przez 3 niewielkie nacięcia (0,5-1 cm), przez które wprowadzane są kamera i narzędzia chirurgiczne. Przepuklina jest operowane od wewnątrz jamy brzusznej poprzez umieszczenie siatki pokrywającej wrota przepukliny z odpowiednim marginesem. Zaletami operacji laparoskopowej są: mniejszy ból pooperacyjny, szybsza rekonwalescencja, niższe ryzyko zakażenia rany, lepszy efekt kosmetyczny (małe, ledwo widoczne blizny) oraz możliwość jednoczesnej operacji kilku przepuklin. Po zabiegu laparoskopowym pobyt w szpitalu wynosi zazwyczaj do jednej doby, powrót do lekkiej aktywności następuje po kilku dniach, a do pełnej aktywności fizycznej – po 4-6 tygodniach. W Klinika Niewiński operacje przepuklin brzusznych i pępkowych wykonywane są metodą laparoskopową i otwartą w trybie chirurgii jednego dnia. Kwalifikacja do zabiegu i wybór optymalnej metody operacyjnej ustalane są indywidualnie podczas konsultacji z chirurgiem.

Skontaktuj się z nami

Poprzedni wpis