Powierzchnie żujące zębów trzonowych pokrywa sieć zagłębień i szczelin. Są one na tyle wąskie, że włókna szczoteczki nie docierają do ich dna, a resztki pokarmowe zalegają w nich mimo starannego szczotkowania. Bruzdy stanowią miejsce, w którym próchnica rozwija się najczęściej.
Lakowanie polega na wypełnieniu tych zagłębień płynnym lakiem szczelinowym. Utwardzony materiał wygładza powierzchnię żującą i odcina bruzdę od bakterii oraz resztek jedzenia. Zabieg wykonuje się bez borowania i bez znieczulenia.
Lakuje się zęby stałe, przede wszystkim trzonowce, których bruzdy są najgłębsze. Stomatolog ocenia każdy ząb osobno i kwalifikuje do zabiegu te, które mają zachowane, niezniszczone szkliwo. Ząb z ubytkiem nie nadaje się do lakowania, ponieważ lak zamknąłby proces próchnicowy pod spodem.
Stomatolog oczyszcza powierzchnię żującą, osusza ją i zabezpiecza przed wilgocią. Następnie nakłada lak, rozprowadza go w bruzdach i utwardza światłem lampy polimeryzacyjnej. Na koniec sprawdza, czy warstwa laku nie podwyższa zgryzu. Opracowanie jednego zęba zajmuje kilka minut.
Zabieg jest całkowicie bezbolesny, co ma znaczenie u dzieci, dla których bywa pierwszym kontaktem z pracą stomatologa.
Lak ściera się z czasem pod wpływem żucia. Podczas przeglądów kontrolnych stomatolog ocenia jego szczelność i w razie potrzeby uzupełnia ubytki materiału. Regularna kontrola ma tu znaczenie praktyczne: nieszczelny lak przestaje chronić bruzdę, a zmiana pod nim bywa niewidoczna gołym okiem.
Wypełnienie odbudowuje ząb, z którego usunięto tkanki zniszczone próchnicą. Lakowanie dotyczy zęba zdrowego i nie wiąże się z usunięciem czegokolwiek: lak wypełnia naturalne zagłębienie, nie ubytek. Zabieg nie wymaga borowania ani znieczulenia, a ząb pozostaje nienaruszony.
Rozróżnienie to decyduje o kwalifikacji. Stomatolog lakuje wyłącznie bruzdy, co do których ma pewność, że proces próchnicowy się w nich nie rozpoczął. Przy wątpliwościach stosuje poszerzone uszczelnianie bruzd, które pozwala najpierw obejrzeć wnętrze zagłębienia.
Zabieg kojarzy się przede wszystkim ze stomatologią dziecięcą, ale wykonuje się go również u dorosłych. Dotyczy to osób z głębokimi bruzdami w zębach trzonowych, u których mimo starannej higieny próchnica pojawia się właśnie w tych miejscach.
Lak wiąże się ze szkliwem od razu po utwardzeniu, dlatego Pacjent może jeść zaraz po wyjściu z gabinetu. Stomatolog zaleca natomiast ostrożność przy twardych pokarmach w pierwszych dniach oraz zwrócenie uwagi, czy ząb prawidłowo kontaktuje się z zębem przeciwstawnym.
Cena dotyczy jednego zęba. Liczbę zębów zakwalifikowanych do lakowania stomatolog ustala podczas konsultacji w Poradni Stomatologicznej.